پوست به عنوان بزرگترین عضو بدن، نقش بسیار حیاتی در حفاظت از بدن در برابر عوامل محیطی ایفا میکند. یکی از مهمترین تهدیدات سلامت پوست، اشعههای مضر خورشید شامل فرابنفش A (UVA) و فرابنفش B (UVB) است که میتوانند آسیبهای جبرانناپذیری به بافتهای پوستی وارد کنند. در سالهای اخیر، با توجه به تغییرات اقلیمی و کاهش لایه ازن، اهمیت استفاده از محافظتهای پوستی بیش از پیش احساس میشود. متخصصان پوست بر این باورند که استفاده مداوم و صحیح از کرم ضدآفتاب، سادهترین و مؤثرترین راه برای پیشگیری از بسیاری از بیماریهای پوستی است.
علاوه بر جنبههای سلامتی، حفظ زیبایی و جوانی پوست نیز در گرو محافظت از آن در برابر نور خورشید است. بسیاری از افراد تصور میکنند که ضدآفتاب تنها مخصوص فصول گرم سال یا روزهای آفتابی است، در حالی که اشعههای خورشید حتی در روزهای ابری و فصول سرد نیز به سطح زمین میرسند. بنابراین، آگاهی از اهمیت استفاده از این محصول و گنجاندن آن در روتین روزانه مراقبت از پوست، امری ضروری برای تمامی افراد جامعه به شمار میرود.
فواید زدن ضد آفتاب
استفاده منظم از کرم ضدآفتاب فواید بیشماری برای سلامت و زیبایی پوست دارد که مهمترین آنها پیشگیری از سرطان پوست است. مواجهه طولانیمدت با اشعههای فرابنفش یکی از اصلیترین عوامل ایجاد انواع سرطانهای پوستی است. ضدآفتابها با ایجاد یک لایه محافظتی روی پوست، مانع از نفوذ این اشعهها شده و خطر ابتلا به بیماریهای مهلک را به طرز چشمگیری کاهش میدهند. این محصول به عنوان یک سپر دفاعی عمل کرده و سلامت عمومی بدن را تضمین میکند.
فایده دیگر ضدآفتاب، جلوگیری از پیری زودرس پوست است. اشعه خورشید باعث شکستن کلاژن و الاستین پوست میشود که منجر به ایجاد چین و چروک، خطوط ریز و شلی پوست میگردد. پدیدهای که به آن «پیری نوری» یا Photoaging گفته میشود، مستقیماً ناشی از عدم محافظت در برابر خورشید است. همچنین ضدآفتاب از ایجاد لکهای پوستی، تیرگی و هایپرپیگمنتیشن جلوگیری میکند و باعث میشود پوست صورت شفاف، یکدست و جوان به نظر برسد. بنابراین، کسانی که به دنبال حفظ زیبایی و شادابی پوست خود هستند، نباید استفاده از ضدآفتاب را فراموش کنند.
عوارض نزدن ضد آفتاب
عدم استفاده از کرم ضدآفتاب عوارض کوتاهمدت و بلندمدت زیادی را برای پوست به همراه دارد. در کوتاهمدت، مواجهه با آفتاب بدون محافظت باعث آفتابسوختگی میشود که با قرمزی، درد، التهاب و در موارد شدید تاولزنی همراه است. آفتابسوختگی نه تنها دردناک است، بلکه نشاندهنده آسیب شدید به DNA سلولهای پوستی است که میتواند زمینهساز مشکلات جدیتر در آینده شود. همچنین پوست در اثر تماس مستقیم با آفتاب خشک و پوستهپوسته شده و حساسیتهای پوستی تشدید میشوند.
در بلندمدت، عوارض نزدن ضدآفتاب بسیار نگرانکنندهتر هستند. علاوه بر افزایش شدید خطر ابتلا به سرطانهای پوستی که پیشتر اشاره شد، پوست دچار تغییرات ساختاری عمیق میشود. ضخیم شدن پوست، از دست دادن خاصیت ارتجاعی، ایجاد چین و چروکهای عمیق و ظاهر شدن لکهای قهوهای (لکهای کبدی) از جمله عوارض دائمی هستند. این آسیبها اغلب غیرقابل برگشت هستند و حتی با روشهای درمانی پرهزینه به طور کامل ترمیم نمیشوند. بنابراین، غفلت از استفاده از ضدآفتاب هزینههای سنگین سلامتی و زیبایی را در آینده به فرد تحمیل میکند.
آیا ضد آفتاب پوست را روشن میکند؟
یکی از سوالات متداول در زمینه مراقبت از پوست این است که آیا ضدآفتاب باعث روشنی پوست میشود یا خیر. در پاسخ باید گفت که ضدآفتاب به طور مستقیم و مانند مواد سفیدکننده عمل نمیکند، اما استفاده مداوم از آن باعث میشود که پوست به مرور زمان روشنتر و شفافتر به نظر برسد. دلیل این امر آن است که ضدآفتاب از تولید ملانین (رنگدانه پوست) در اثر تابش مستقیم خورشید جلوگیری میکند. همانطور که میدانید، آفتاب باعث تیره و برنزه شدن پوست میشود؛ بنابراین جلوگیری از این فرآیند، رنگ پوست را در حالت طبیعی و روشن خود حفظ میکند.
علاوه بر این، بسیاری از ضدآفتابهای امروزی حاوی مواد روشنکننده، آنتیاکسیدانها و ترکیبات مغذی هستند که به کاهش لکهای پوستی و یکدست شدن رنگ چهره کمک میکنند. با جلوگیری از ایجاد لکهای جدید و محافظت از پوست در برابر تیرگی ناشی از آفتاب، پس از گذشت چند ماه استفاده مداوم، تغییرات مثبتی در روشنی و شفافیت پوست مشهود خواهد بود. بنابراین، اگرچه هدف اصلی ضدآفتاب محافظت است، اما یکی از نتایج جانبی و بسیار مطلوب آن، بهبود تیرگی و حفظ درخشندگی پوست است.
چه کسانی باید از کرم ضدآفتاب استفاده کنند؟
باور غلطی که در میان بسیاری از افراد وجود دارد این است که ضدآفتاب تنها مخصوص خانمها، افراد دارای پوست روشن یا کسانی است که در ساحل شنا میکنند. در حالی که واقعیت این است که تمامی انسانها، فارغ از جنسیت، سن، نوع پوست و رنگ پوست، به استفاده از ضدآفتاب نیاز دارند. اشعههای مضر خورشید برای همه خطرناک هستند و حتی افرادی که پوست تیرهتری دارند و نسبت به آفتابسوختگی مقاومترند، همچنان در معرض آسیبهای طولانیمدت مانند پیری پوست و سرطان قرار دارند.
به ویژه کودکان، سالمندان، افرادی که بیماریهای پوستی خاصی دارند و کسانی که به دلیل شغل یا فعالیت روزانه ساعات زیادی را در فضای باز میگذرانند، باید توجه ویژهای به استفاده از ضدآفتاب داشته باشند. همچنین افرادی که داروهای خاصی مصرف میکنند که پوست را نسبت به نور حساستر میکند (مانند برخی آنتیبیوتیکها)، باید با مشورت پزشک از ضدآفتابهای با SPF بالا استفاده کنند. به طور خلاصه، ضدآفتاب یک محصول ضروری برای تمامی اعضای خانواده در تمام فصول سال است.
آیا بعد از تزریق پروفایلو میتوان ضدآفتاب زد؟
پروفایلو یکی از درمانهای محبوب زیبایی است که برای جوانسازی پوست و بهبود قوام آن استفاده میشود. پس از انجام هرگونه تزریق زیبایی از جمله پروفایلو، مراقبتهای پس از درمان نقش بسیار مهمی در نتیجه نهایی دارد. در پاسخ به این سوال که آیا میتوان بعد از پروفایلو ضدآفتاب زد، باید گفت بله، اما با رعایت نکات خاصی. معمولاً پزشکان توصیه میکنند که بلافاصله پس از تزریق و تا چند ساعت اول، از لمس ناحیه تزریق شده و استفاده از هرگونه محصول آرایشی یا بهداشتی، از جمله ضدآفتاب، خودداری شود تا مواد تزریق شده فرصت تثبیت پیدا کنند.
پس از گذشت زمانی که پزشک معالج تعیین میکند (معمولاً پس از ۴ تا ۶ ساعت یا صبح روز بعد)، استفاده از ضدآفتاب نه تنها مجاز است، بلکه کاملاً ضروری نیز میباشد. پوست پس از تزریق پروفایلو ممکن است کمی حساستر باشد و در برابر اشعههای خورشید آسیبپذیرتر عمل کند. استفاده از یک ضدآفتاب مناسب با SPF بالا به محافظت از پوست تازه درمان شده، جلوگیری از ایجاد لک و کمک به ماندگاری اثرات پروفایلو کمک شایانی میکند. بنابراین، رعایت دقیق دستورالعملهای پزشک و استفاده مجدد از ضدآفتاب در زمان مناسب، بخشی جداییناپذیر از روند درمان است.
ماندگاری ضد آفتابها چقدر است؟
ماندگاری اثر محافظتی کرم ضدآفتاب روی پوست به عوامل متعددی بستگی دارد، اما قانون کلی این است که ضدآفتابها باید هر ۲ ساعت یک بار تجدید شوند. این زمانبندی استاندارد برای شرایط معمولی و زمانی است که فرد در معرض تعریق شدید یا شستشو با آب قرار ندارد. با گذشت زمان، ذرات محافظتی ضدآفتاب روی پوست شکسته شده یا به دلیل تماس با لباس و دستمال پاک میشوند و اثر خود را از دست میدهند.
اگر فرد در حال شنا کردن، تعریق زیاد (مانند ورزش) یا در محیطی با رطوبت بالا باشد، ماندگاری ضدآفتاب به شدت کاهش مییابد و باید زودتر از ۲ ساعت تجدید شود. همچنین استفاده از حوله برای خشک کردن عرق یا آب، لایه ضدآفتاب را کاملاً از بین میبرد و نیاز به استفاده مجدد دارد. بنابراین، برای اطمینان از حفاظت مداوم، همیشه باید ضدآفتاب همراه داشته باشید و طبق اصول، آن را در طول روز تجدید کنید.